Estas konate, ke en modernaj socioj de la dudekunua jarcento registaroj organizas kaj kontrolas la ekonomian, socian kaj kulturan vivon en diversaj landoj de la mondo, do oni povas diri, ke registaroj kontrolas la homojn. Sed ne estas konate por ĉiuj homoj (kvankam la demando estas tre grava kaj signifeca), kiuj kontrolas la registarojn.

Laŭ la principo de Montesquieu en demokratiaj sociaj sistemoj la parlamenta, la registara kaj la kortuma potencoj devas esti dividitaj kaj estas bezonata, ke forta ŝtata institucio havu rajton laŭ leĝo efike kontroli la registarojn kaj aŭditori, kiel ili elspezas monon el la nacia buĝeto. Nuntempe tri sistemoj estas uzataj en la mondo.

1. Laŭ la mediterana modelo specialaj kortumoj havas tiun funkcion, ekzemple la "Tribunal de Contas" en Portugalio, aŭ la "Cour des Comptes" en Francujo, ktp.
2. Laŭ la skandinavia modelo registaraj oficejoj plenumas tiun taskon, ekzemple la "Riksrevisionen" en Danlando aŭ la "Riksrevisionsverket" en Svedio, sed tiutipa organizo estas ankaŭ la vjetnama Ŝtata Aŭdita Oficejo.
3. Laŭ la tria modelo parlamentaj oficejoj havas tiun funkcion, ekzemple la "National Audit Office" (Nacia Aŭditora Oficejo) en Britio, aŭ la "Állami Számvevőszék" (Ŝtata Aŭditora Oficejo) en Hungario.

Je la komenco de la prelego oni traktos la temon, kiel kaj kiam en la historio aperis tiu funkcio kaj trarigardos: kiuj institucioj havis tiun taskon en la diversaj landoj. Post tiu trarigardo oni diskutos la avantaĝojn kaj la malavantaĝojn de la diversaj uzataj kontrolaj kaj aŭditoraj modeloj. Poste oni analizos la metodojn, kiuj ebligas efike kontroli la agadojn de la registaraj oficejoj kaj je la fino de la prelego oni fokusiĝos pri la proponoj de INTOSAI (Internacia Organizo de Superaj Aŭditoraj Institucioj, angle "International Organization of Supreme Audit Institutions") celantaj pli efikan bataladon kontraŭ la koruptado kaj helpante pli rapidan ekonomian evoluon de la mondo.